سميره مختار الليثي ( مترجم : محمد حاجى تقى )
391
جهاد الشيعة في العصر العباسي الأول ( جهاد شيعه در دوره اول عباسى ) ( فارسى )
اردوگاه زهير بود آگاه شد ، ابو السرايا را از دستيابى به آن منع كرد و از اين كار برحذر داشت . مردم نيز مطيع او بودند ، ازاينرو ابو السرايا دانست كه با وجود او كارى در دست وى نخواهد بود ، پس او را مسموم كرد . » اما روايت اصفهانى پذيرفتنىتر است . او بر اين باور است كه محمد از نوعى بيمارى ، كه مدتى هم او را در بستر افكنده بود ، رنج مىبرد و چيزى نگذشت كه همان بيمارى موجب مرگ او شد . « 1 » فرداى آن روز ابو السرايا شيعيان را گرد آورد و خبر مرگ محمد بن ابراهيم را به آنان داد و اين مصيبت را تسليت گفت ، پس صداى مردم به گريه و زارى بلند شد . سپس ابو السرايا آنان را از وصيت محمد آگاه كرد و اينكه وى به امامت على بن عبيد اللّه وصيت كرده است . آنگاه گفت : « اگر امامت او را پذيرفتيد كه اين همان رضاى آل محمد است « 2 » و گرنه خودتان ديگرى را به امامت برگزينيد . » شيعيان به اين وصيت اهميتى ندادند و به آن اعتنا نكردند ، بلكه همديگر را نگاه كردند و كسى چيزى نگفت تا آنكه جوانى از خاندان على به نام محمد بن محمد بن زيد سكوت را شكست و شيعيان و علويان را براى پيروزى بر عباسيان ، به اتحاد دعوت كرد و از على بن عبيد اللّه خواست كه دست خويش را پيش آورد تا شيعيان با او بيعت كنند . على برخاست و خطبهاى خواند و به مردم گفت كه از عهد امامتى كه به او واگذار شده ، كنارهگيرى مىكند . او سبب اين امر را چنين بيان كرد : « مىترسد كه با پذيرش اين مسئوليت ، از كارهاى ديگرى كه ستودهتر و سرانجامش بهتر است ، بازماند . » « 3 » او محمد بن محمد بن زيد را نامزد كرد تا شيعيان با وى بيعت كنند . سپس نظر ابو السرايا را دربارهء اين اقدام خود جويا شد . چون او موافقت خود را اعلام كرد ، شيعيان با محمد بن محمد بن زيد بيعت كردند . محمد نيز بعضى از نزديكان علوى خود را بر چندين منطقه والى كرد . « 4 »
--> ( 1 ) . اصفهانى ، مقاتل الطالبيين ، ص 532 . ( 2 ) . يعنى « الرضا من آل محمد صلّى اللّه عليه و آله . » ( 3 ) . اصفهانى ، مقاتل الطالبيين ، ص 111 . ( 4 ) . او ابراهيم بن موسى بن جعفر را بر يمن ، و زيد بن موسى بن جعفر را بر اهواز ، و عباس بن محمد بن -